2018 Nobel Fizik Ödülünü Kazananlar Belli Oldu

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2018 Nobel Fizik Ödülü’nü lazer fiziği alanında çığır açan icatlar için, yarısını “optik cımbızların biyolojik sistemlere uygulanması” için Arthur Ashkin’e ve diğer yarısını “yüksek yoğunluklu ultra kısa optik darbeler üretme yöntemleri” için Gérard Mourou ve Donna Strickland’a ortaklaşa vermeyi kararlaştırdı. Bu yıl onurlandırılan buluşlar lazer fiziğinde yeni bir çığır açtı. Son derece küçük nesneler ve inanılmaz hızlı süreçler artık yeni bir ışıkta görülüyor. Sadece fizik değil, aynı zamanda kimya, biyoloji ve tıp, temel araştırma ve pratik uygulamalarda kullanılmak üzere hassas aletler geliştirilebilinir.

 

 

Arthur Ashkin, lazer ışını parçacıkları ile atomları, virüsleri ve diğer canlı hücreleri onlara zarar vermeden tutulmasını sağlayan optik cımbızı icat etti. Ashkin fiziksel nesneleri hareket ettirmek için ışığın radyasyon basıncını kullanarak eski bir bilim kurgu hayalinin gerçekleştirilmesini mümkün kıldı. Küçük parçacıkları ışının merkezine doğru itmek ve orada tutmak için lazer ışığını kullanmayı başardı.

Gérard Mourou ve Donna Strickland, insanoğlunun yarattığı en kısa ve en yoğun lazer atışlarına doğru yolu açtı. Devrim niteliğindeki makaleleri 1985’te yayınlandı ve Strickland’ın doktora tezinin temeli oldu. Ustaca bir yaklaşım kullanarak, amplifikasyon materyalini bozmadan ultra kısa yüksek yoğunluklu lazer darbeleri oluşturmayı başardılar. İlk önce lazer sinyallerini zaman içinde uzatarak en yüksek güçlerini azalttılar, daha sonra onları güçlendirdiler ve sonunda onları sıkıştırdılar. Bir darbe zaman içinde sıkıştırılıp kısaltılırsa aynı ortamda daha fazla ışık bir araya getirilir.

Strickland ve Mourou’nın yeni icat edilmiş tekniği, Chirped Pulse Amplification (CPA) olarak adlandırılan kısa bir süre sonra gelen yüksek yoğunluklu lazerler için standart hale geldi. Geliştirdikleri teknik, yeni araştırma alanları açmış ve geniş endüstriyel ve tıbbi uygulamalara yol açmıştır; örneğin, her yıl milyonlarca göz operasyonu, en keskin lazer ışınlarıyla gerçekleştiriliyor.

 

“Ç.N.”  Nobel Fizik Ödülü’nü şimdiye kadar sadece iki kadın kazandı. 1903’te Marie Curie, 1963’te Maria Goeppert-Mayer ödülün sahibi olmuştu. 1903 ve 1911’de Nobel’e layık görülen Marie Curie ilk ödülünü fizik, ikinci ödülünü ise kimya alanında almıştı.

 

Kaynak : nobelprize.org/prizes/physics/2018/press-release
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun ?
  • Faydalı 
  • Müthiş 
  • Normal 
  • Gereksiz 
The following two tabs change content below.
İsmail KIYICI
Elektrik-Elektronik mühendisi. Elektrik-Elektronik Mühendisliği'nde yüksek lisans eğitimine devam etmekte. Komhedos.com kurucu ortağı ve yazarı. İlgi alanları nesnelerin interneti (IoT), endüstri 4.0, yapay zeka, savunma sanayi ve yenilenebilir enerji. Eski bir IEEE gönüllüsü.   İsmail'in yazılarını okumak için tıklayınız