Dron Kullanım Alanları

İHA sektöründeki büyüme son zamanlarda dikkat çekici boyutlara ulaştı. Birçok teknolojik gelişmede yaşandığı gibi dronların da iyi ve kötü tarafları var. Her geçen gün gelişen teknoloji ve azalan maliyetler her kesimden bireyin bu cihazları benimsemesine olanak tanıyarak yeni bir tüketici elektroniği sınıfının oluşmasını sağladı. Enerjiden ilk yardıma birçok alanda kullanılıyorlar.

 

Enerji: Petrol-doğalgaz boru hatlarının denetlenmesi, elektrik dağıtım hatlarındaki arızaların tespiti, enerji üretim tesislerindeki ekipmanların kontrolünde, maden gazı ve manyetik alan ölçümlerinde kullanılan versiyonları mevcut. İnsan erişiminin zor ve tehlikeli olduğu arazilerdeki enerji hatlarındaki arızaların tespitini kolaylaştırarak zaman ve paradan tasarruf sağlıyorlar. Denetlemeyi kolaylaştırarak insanların daha az tehlike altında çalışmalarına olanak veriyorlar.

Rüzgat türbini kontrolü

Rüzgat türbini kontrolü

 

Tarım: Japonlar Yamaha R-MAX dronunu tarım alanında 20 yıldan fazladır kullanmaktalar. Ekinlerin ilaçlanması ve gelişme durumlarının gözlemlenmesi, sulama ve gübreleme işlemlerinde yardımcı oluyorlar. Topraktaki azot seviyesinin ölçümü ve entegre infrared ışıklı kamerasıyla belirli bölgedeki bitkilerin fotosentez verimi hakkında bilgi vermesi de bu cihazların uzun süreli kullanımı sonrasında elde edilen tecrübeler doğrultusunda sahip oldukları ileri teknolojiler. Cihazlar arası veri paylaşımının daha da gelişmesi ile beraber,birbirleriyle iletişim halinde çalışan otonom dronların kullanılması planlanıyor.

Yamaha R-MAX drone

Yamaha R-MAX drone

Çevre-İklim Kontrolü: İklimdeki değişimler ve doğa olaylarının izlenmesi, atmosferin denetlenmesi ve hava durumu ölçümlerinde kullanılıyorlar. Yeryüzünü zararlı UV ışınlarından koruyan ozon tabakası ve stratosferdeki su buharının iklimlere etkilerini gözlemlemede de yarar sağlamaktalar. Fırtınaların içinde uçabilecek İHA’lar tasarlanarak hortumların oluşumları hakkında bilgiler toplanması öngörülüyor.

 

Film-Fotoğraf: Film, dizi, reklam ve fotoğraf çekimlerinde bolca kullanılıyorlar. HD ve 4K video çekebilme kabiliyete sahip olanları yönetmen ve yapımcıların vazgeçilmezi. Bazı sahneleri ülkemizde çekilen yirmi üçüncü James Bond filmi Skyfall’da kullanılan Sarah 3.0 adlı İHA şimdiden iki akademi ödülü sahibi. İleri teknoloji ürünü olan araç rüzgardan etkilenmeden yerden 120 metre yukarıda kesintisiz, sabit ve HD video çekimi yapabiliyor.

Sarah 3.0 Drone

Sarah 3.0 Drone

 

Gözetleme- Kontrol: Vahşi yaşamın gözlemlenmesi ve suçların tespiti için kullanılabilirler. Hayvan sürülerinin sayısı, yıl boyunca izledikleri konumlar, su yolları, tehlike altındaki türler ve kaçak avcılık faaliyetleri hakkında havadan  gözlemlemede kullanılarak doğal hayatın korunmasına katkı sağlayabilirler.  Ayrıca potansiyel suçluların, teröristlerin yerlerini bulma amaçlı olarak da fayda sağlaması beklenmekte.  ABD Somalili korsanların yerini saptamak için kullanılıyor. Kuzey Amerika ülkesi Belize’de ise sahiller izinsiz avlanan balıkçıları saptamak amaçlı dronlar yardımıyla havadan gözetleniyor.

 

İlk Yardım: İlk yardım ve arama kurtarma görevlerinde verimli olma garantisine sahipler. Bu amaçlar ile alakalı geliştirilen versiyonları mevcut. İnsan erişiminin tehlikeli olduğu enkaz bölgelerinde hayatta kalanların belirlenmesi amaçlı kullanılmaları planlanıyor. Hollandalı mühendis tarafından geliştirilen ambulans dron acil durumlarda kullanılma amaçlı tasarlanmış. İranlı iki mühendis tarafından geliştirilen cankurtaran dron olası boğulma durumlarında kullanılmak amaçlı tasarlanmış.

Cankurtaran dron boğulma tehlikesi altındaki kişilere can simidi taşıyarak kurtarılana kadar su yüzeyinde kalmalarını sağlıyor.

Cankurtaran dron boğulma tehlikesi altındaki kişilere can simidi taşıyarak kurtarılana kadar su yüzeyinde kalmalarını sağlıyor.

 

Trafik:Trafik gözlemlemesi yaparak yolların durumu hakkında bilgiler edinmememizi sağlayacaklar.Yol durumu ve alternatif rotalar hakkında anlık bilgi edinme ve hata yapan sürücüleri gibi işlemleri gerçekleştirebilirler. Renault Kwid prototipi kendi İHA’sına sahip bu sayede sürücü trafik durumu ve park yerleri hakkında bilgi edinebiliyor.

 

Lojistik:Her ne kadar menzil ve kontrol yarıçapı şimdilik bir engel gibi görünse de taşımacılık alanında devrim yaratacakları kesin. Teslimatı daha da ekonomik hale getiriyorlar. Ayrıca ulaşımın zor olduğu yerlere acil öneme sahip kolilerin gönderilmesi de planlanıyor. Fakat önünde uzun gelişim süreçleri ve aşılması gereken engeller var.

 

Askeri: Düşman hareketlerini gözetleme ve bombardıman amacıyla kullanılıyorlar. Düşük operasyon maliyetleri ve askeri zayiatın yaşanmaması getirileriyle pek çok ordu tarafından kullanılmaktalar. Hatalı kullanımları pek çok masum sivilin ölümüne de yol açtı. Baykar Makina tarafından üretilen Bayraktar, Vestel tarafından üretilen Karayel ve TAİ tarafından üretilen Anka yerli üreticiler tarafından geliştirilen modeller.

Anka İHA

Anka İHA

 

Hobi: Hafta sonları ve boş zamanlarınızı değerlendirebileceğiniz keyifli bir şeçenek sunuyorlar. Kullanımları kolay ve bir o kadar eğlenceli. Kamera entegre edilebilir versiyonlarının sağladığı geniş açılı FPV( First Person Video) özelliği ile gezdiğiniz yerleri havadan da seyredebilir ve güzel fotoğraflar çekebilirsiniz. Bunların yanı sıra yaptığınız diğer spor ve hobileri de dron ile görüntüleyerek anlarınızı ölümsüzleştirebilirsiniz.

Nixie: Bileğe takılabilir, özçekim yapabilen, bumerang özellikli dron

Nixie: Bileğe takılabilir, özçekim yapabilen, bumerang özellikli dron

Nixie adlı küçük giyilebilir dron, bütünleşik kamerası ve katlanır bantlarıyla bileğe oturan bir yapıya sahip. Küçük bir hareketle bilekten havalanıp fotoğrafı çekerek bileğe geri dönme özelliğine sahip. Dron Intel tarafından düzenlenen Make It Wearable yarışmasından yarım milyon dolar ödül kazandı.

 

İHA teknolojisinin habercilik alanında geleceği parlak . Gerçek zamanlı görüntü aktarabilen versiyonları sayesinde drone kullanıcıları birer muhabire dönüşebilir. Bu durumun farkında olan bazı medya okulları şimdiden öğrencilerine İHA kullanma dersi vermekte.

 

Sürekli gelişen İHA endüstrisi gelecekte yeni istihdam alanları yaratacak. ABD’de 2025 yılına kadar yüz bin kişinin bu alanda istihdam edilmesi planlanıyor. Bu konuyla alakalı ABD Kuzey Dakota Üniversitesi’nde 4 yıllık İHA operasyonu bölümü açılmış durumda.

 

Kullanım alanlarının türüne göre özelleştirilmiş eklenti ve teknolojiye sahip dronelar maksimum verim göz önünde bulundurularak tasarlanmış. Tarımsal analiz, arazi modellemesi, petrol ve maden arama ve orman yangınlarıyla mücadele gibi birçok alanda kullanılıyorlar.

Görsel Kayıt:Resim ve video kaydı, dronların temel özelliği sayılabilir. En basitinden en karmaşığına çoğu dronda mevcut.

Multispectral(Çokbantlı) Görüntü: İnsan gözünün algılayamadığı değişik dalga boyundaki görüntüleri elde etmede kullanılıyorlar. Bitki sağlığı, su kalitesi ve bitki örtüsü indeksinin görüntülenmesi örnek olarak gösterilebilir.

Termal Görüntü: Her türlü ortam şartlarında sıcaklığın yaydığı ısıyı algılayarak daha spesifik görüntüler gerektiren alanlarda kullanılan dronlarda mevcut. Isı haritası oluşturma, hayvanları tespit etme, gözlem ve güvenlik, su sıcaklığı ve kaynağı bulma gibi özelliklere sahipler.

LIDAR(Laser Range Finder): 3D modelleme için veri toplama, yükseklik ölçümleri ve bombardıman amaçlı dronlar bu teknolojiyle donatılmış.

Hiperspectral: Multispectral sensörlerin gelişmiş versiyonu. Bu yeni nesil teknoloji bitki sağlığı, suyun kalitesi, bitki örtüsü indeksi, mineral ve toprak bileşimini algılama gibi işlemler gerçekleştirilebiliyor.

 

 magnetic field detection drone

Manyetik alan ölçümü yapan drone

 

Bunlara ek olarak havadaki kimyasalların ölçümü, mikroplar, radyoaktivite gibi bir dizi değişkeni ölçme amaçlı sensörlere de sahip olan versiyonları mevcut. Ayrıca uzayın ve diğer gezegenlerin keşfi ve araştırılması için gönderilen, sensörler ve kameralarla donatılmış Curiosity ve Rosetta’da bu alanın yüksek teknolojiye sahip ürünleri sayılabilir.

 

Yemek servisinden, kaçak avcılığı önlemeye, mayın temizlemekten, düğün çekimlerine bir çok alanda kullanım kolaylığı sağlayan dron( İHA) teknolojisi giderek gelişmekte. Daha yolun başında olunsa da her geçen gün azalan üretim maliyetleri ve artan kullanılabilirlikleri ile geleceğin trendi olmaya adaylar. Bu harika cihazlar erişilebilirlik kavramına yeni bir boyut kazandıracak.

 

Dron kullanımının kontrolünü sağlayacak kurallar hala oturmuş değil. Bu durumdan yararlanmak isteyen kötü niyetli bireylerin özel hayatın mahremiyetine saygısızlık, canlı hayatını tehlikeye atma, casusluk ve terörizm gibi alanlarda kullanma olasılığı epey yüksek.

 

 

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun ?
  • Gereksiz 
  • Faydalı 
  • Müthiş 
  • Normal 
The following two tabs change content below.
İsmail KIYICI
Elektrik-Elektronik mühendisi. Elektrik-Elektronik Mühendisliği'nde yüksek lisans eğitimine devam etmekte. Komhedos.com kurucu ortağı ve yazarı. İlgi alanları nesnelerin interneti (IoT), endüstri 4.0, tahmin ve karar sistemleri, yapay zeka, savunma sanayi ve yenilenebilir enerji. Eski bir IEEE gönüllüsü.   İsmail'in yazılarını okumak için tıklayınız