Elektrik Tüketiminin Üretim Maliyetlerine Etkisinin Belirlenmesi

Tekstil işletmelerinde ürünlerde maksimum kalite elde edebilmek adına farklı kumaş cinsleri nem, sıcaklık vb. parametreler de hesaba katılarak, makinelerde farklı hızlarda işlem görürler. Çalışma parametreleri belli olan ürünlerin işlem görmesi gereken hızları da bu parametre değerlerinin sürekliliği sağlandığı sürece belli olmaktadır.

Yapılan çalışmanın sonucunda makinede işlem gören kumaşın belirli bir hız değerindeki enerji tüketimini baz alarak, farklı hızlardaki enerji tüketiminin de tahmin edebilmesi sağlanmıştır. İşletmede üretimi engellememek üzere makineleri istediğimiz hızlarda çalıştırmak her zaman mümkün olmamaktadır. Bu sayede, üretime engel olmadan elektrik tüketiminin üretim maliyetlerine etkisi kolay bir şekilde belirlenmiştir.

Çalışma sonucu, üretim için gerekli diğer enerji parametreleri (buhar, su vb.) de hesaba katılarak üretim maliyetlerinin sağlıklı bir şekilde hesaplanması sağlanmıştır. Yaptığım çalışma sonucu edindiğim bilgi ve sonuçları içeren rapordan alıntılar aşağıdaki gibidir.

Belirlemiş olduğunuz makinelerde her 1 m/min’deki enerji artışını hesaplayabilmek için aşağıda anlatacağım çalışmaları gerçekleştirdim. Öncelikle belirtmek isterim ki yalnızca değerleri göndermek yerine yaptığım çalışmayı anlatmamın sebebi bu yöntemin kesin hesaplama yapamadığımız durumlarda kurtarıcı bir özellik taşıması ve gerçeğe çok yakın değerler vermesidir.

Belirlemiş olduğunuz makinelerden yalnızca Benninger Kasar’ ı ele alarak yapılan işlemler aşağıdaki gibidir.

Benninger Kasar makinesinde iki farklı hız değerine karşılık gelen enerji harcamalarını ölçerek 1 m/min ‘deki enerji harcamasını orantı yoluyla bulmayı amaçlıyordum. Bu sebeple aşağıdaki işlemleri gerçekleştirdim.

benninger kasar

1 m/min’ deki enerji artışı =

(Şebekeden Çekilen Güç 2 – Şebekeden Çekilen Güç 1)/(Makine Hızı 2 – Makine Hızı 1)

Formülüne göre (21-12,6)/(40-20)= 0,42 = 1 m/min’ deki enerji artışı. Normal olarak bulduğum 0,42 değeri ile 40 m/min değerini çarptığımda 21 değerini elde etmem lazım. Ama bunun yerine 16,8 olarak çok düşük bir değer elde ediyorum. Her ne kadar hız arttıkça harcanan enerji artış gösterse de birim artışlarda aynı oran söz konusu değil. Birim artışlarda sürekli bir azalma var. Aşağıdaki grafikten de bu durumu görebilirsiniz.

 

3

En doğru gözlem aralığını yakalamak ve kesin değerlere ulaşabilmek için interpolasyon adı verilen yöntemi kullanmak tam bu kararsızlıkta kurtarıcı bir özellik taşıyor. Aşağıdaki formül “SPLİNE İNTERPOLASYONU” adı verilen oran orantı yöntemiyle hesaplama yapamadığın durumlarda en doğru değer aralığını yakalamak ve keskin tahminler yapabilmek adına kullanılan bir yönteme ait.

Lineer Spline İnterpolasyonu

Bu formüle göre aşağıda verilen değerleri düzenlersek;

4

x1=Başlangıçtaki Hız=0 m/min, x2=20 m/min, x3=40 m/min à X=Makine Hızı

y1=Başlangıçta Harcanan Enerji=0 kw, y2=12,6 kw, y3=21 kw à Y=Harcanan Enerji

i=1 için başlangıç değerlerine göre (x1,y1), bizim makinelerden topladığımız (x2,y2) ve (x3,y3) değerlerini yukarıdaki interpolasyon formülüne göre kıyaslarsak:

5

1 m/min’ lik hız artışında x değeri 0,525<x<0,63 aralığında bir değere sahip oluyor. Yani 1 m/min’ lik hız artışında Max=0,525 kw Min=0,63 kw enerji harcaması gerçekleştiriyor. Bizim aradığımız kesin değer bu aralıktadır. Bu aralıkta bulunan herhangi bir değeri baz alabiliriz. Maliyet hesabı yapılacağından ötürü max olanı 0,63 kw’ ı almak daha mantıklıdır.

Not: Ölçümlerden daha sağlıklı sonuçlar alabilmek üzere makinenin boşta çalışırken şebekeden çektiği enerji belirlenmiş ve hesaba dahil edilmemiştir.

Not: Yazıda bahsi geçen ölçümlerin sadece bir bölümüdür. En doğru sonuca ulaşabilmek adına gözlem aralığı ve ölçüm sayısı geniş tutulmuştur.

 

Tolga DANIŞMAN

Elektrik Elektronik Müh.

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun ?
  • Faydalı 
  • Müthiş 
  • Normal 
  • Gereksiz