Maglev Teknolojisi

 

    Magnetic Levitation ( Maglev ): manyetizma ile havada durma başka bir deyişle manyetik alanlar yardımıyla nesneyi askıda tutma işlemidir. Manyetik güç yer çekimi ve diğer ivmelerin etkilerine karşı koyarak nesnenin havada stabil durmasını sağlar.

 

maglev3

Maglev trenin havada asılı kalma prensibi

 

     Bu ileri teknolojinin temiz enerji üretimi, taşıma sistemleri, ulaşım sektörü, silah sanayisi, nükleer mühendislik ve yapı sistemleri gibi birçok alanda kullanımı planlanıyor. Uygulamaların ortak noktası teknolojinin sürtünmeyi sıfıra indirgemesi. Sağlanan düşük sürtünme sayesinde daha ekonomik daha verimli, çevre ile dost ve uzun ömürlü sistemlerin kullanımını cazip hale getiriyor.

 

maglev2

Maglev trenin ileri yönde hareket etme prensibi

 

     Teknolojinin gerçekleşen uygulamaları mevcut, maglev trenleri; geleneksel trenlere göre birçok yönden avantaj sağlıyorlar. Gelişmiş ülkelerin halihazırda bu konu üzerine çalışmaları devam etmekte.

 

Maglev Treni

    Hat boyu uzanan manyetik bobinlerden oluşan raylar trenin şasisine entegre mıknatısları iterek trenin ray üzerinden 1-10 cm arası havada durmasını sağlar. Trenin havaya kalkması işlemi sonrası bobinlere akım verilerek ray boyu ilerlemeyi sağlayacak itici ve çekici manyetik alanlar meydana getirilir.

 

    Hat boyu dizilmiş manyetik bobinlere uygulanan elektrik akımı ile sürekli değişen polarite meydana gelir. Polaritedeki değişimler sonucu oluşan manyetik alan trene gereken itkiyi sağlar. Maglev trenleri bir nevi havada süzülerek sürtünmeyi en aza indirgerler. Düşük sürtünme ve aerodinamik tasarımlar eşi benzeri görülmemiş hızlarda tren yolculuğu yapılmasına olanak verir.

 

    Geleneksel trenlerdeki fosil yakıt kullanan motorlardan maglevlerde mevcut değil. Genel bağlamda itkiyi sağlayacak bir motorları da yok. Fosil yakıt kullanmamaları sebebiyle geleneksel seleflerine göre fazlasıyla çevreciler.Manyetik levitasyon alanında Endüstri devleri Siemens ve Thyssen Krupp ortaklığında kurulan Transrapid, teknolojinin öncüsü olarak kabul ediliyor.

 

    Transrapid maglev sistemi tekerlek, dingil, aktarma ve tel bağlantısı gibi mekanik komponentlere ihtiyaç duymuyor. Ray ve tekerlekler temassız, elektromanyetik destek, rehber ve itici sistemler ile değiştirilmiş. Yenilikçi ulaşım türü konforlu, yenilikçi ve güvenli, ekonomik ve verimli, temiz ve çevre dostu yolculuk vaat ediyor.

 

   Ticari olarak kullanılan ilk maglev tren sistemi 1984 yılında Birmingham Uluslararası Hava Alanı’nda kullanıma girdi. 600 metre uzunluğundaki hat üzerinde 40 km/s hızla yolcular taşınıyordu. Ne yazık ki sistem sık yaşanan bakım problemleri sebebiyle 1995 yılında devreden çıkarıldı.

 

Birmingham Havaalanı'nda bulunan, yolcu taşımada kullanılan ilk maglev sistemi

Birmingham Havaalanı’nda bulunan, yolcu taşımada kullanılan ilk maglev sistemi

 

 

   Ticari kullanımdaki en hızlı maglev treni Çinin Shenghai( Şangay) şehrinde kullanılıyor. Pudong Hava alanından şehir merkezine 30.5 km uzunluğundaki hattı 430 km hıza ulaşarak 8 dakikadan az bir sürede kat ediyor.

 

Çin Pudong Havalimanı'ndaki Maglev treni

Çin Pudong Havalimanı’ndaki Maglev treni

 

    2005 yılında Japonya Aichi’de sisteme giren 9 km uzunluğundaki hat üzerinde kullanılan maglev treni de mevcut. Güney Kore 2014 mayısında yerli üretim Maglev trenini kullanıma sundu.

 

    Japonya bu alanda 603 hız rekoruna sahip 2003 yılında 583 km/s hıza ulaşarak elinde bulundurduğu rekoru 2015 Nisan ayında iki kere art arda kırdı. Yolculuk süresi ve diğer maliyetlerden tasarruf etmesi beklenen sistem 2027 yılında Tokyo-Nagoya ve 2045 yılında Tokyo-Osaka arası hizmete girmesi planlanıyor.

 

Japonya'nın hız rekoru kıran magnetic levitation treni

Japonya’nın hız rekoru kıran maglev treni

 

Maglev Asansör

    Magnetic levitation teknolojisi bina asansörlerinin modası geçmiş ve çok yönlülükten uzak hareket kabiliyetini de değiştirebilir. Alman endüstri devi Thyssen Krupp iki eksenli( dikey ve yatay) hareket kabiliyetine sahip maglev teknolojili asansör sistemini 2016 da operasyonel hale getireceğinin sözünü veriyor.

 

Multi Asansör sistemi

Multi Asansör sistemi

 

    Kablolu asansörlerin çalışması için gereken yüksek enerji ve kısıtlı hareket kabiliyetleri en büyük dezavantajları. Geliştirilen MULTİ teknolojisi geleneksel kablolu asansörlere göre daha verimli, daha hızlı ve en önemlisi daha fazla manevra kabiliyetine sahip.

 

   Aynı asansör şaftı üzerinde serbestçe yatay ve dikey şekilde hareket edebilen halatsız MULTI teknolojisi Transrapid’e dayanmakta. Orta ve yüksek büyüklükteki yapılar için tamamen yeni ve verimli ulaşım çözümü. İlk prototip 2016 yılı içerisinde, şuan inşası süren, 240 metrelik  Rottweil şehrindeki kulede gerçekleştirilecek.

 

   Tüm uygulamalardaki ortak nokta temas olmaması ve bu sayede sürtünmenin en aza indirgenmesi. Dünya çapında yapılan araştımalar ve uygulamalar maglev teknolojisinin gelecekteki mühendislik ihtiyaçlarına çözüm olacak gibi görünüyor.

 

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun ?
  • Normal 
  • Müthiş 
  • Faydalı 
  • Gereksiz 
The following two tabs change content below.
İsmail KIYICI
Elektrik-Elektronik mühendisi. Elektrik-Elektronik Mühendisliği'nde yüksek lisans eğitimine devam etmekte. Komhedos.com kurucu ortağı ve yazarı. İlgi alanları nesnelerin interneti (IoT), endüstri 4.0, tahmin ve karar sistemleri, yapay zeka, savunma sanayi ve yenilenebilir enerji. Eski bir IEEE gönüllüsü.   İsmail'in yazılarını okumak için tıklayınız