Slikagel

SLİKAGEL

Kimyadaki karşılığı Sodyum Slikattır. Günlük hayatta ayakkabı kutularında küçük keselerin içerisinde, ilaç şişelerinde beyaz kapsüllerin içerisinde karşılaştığımız Slikagel konulduğu ortamdaki nemi içine hapseden bir maddedir.

resim1

Yüksek gerilim tesislerinde kullanılan yağlı trafoların sargıları madeni yağ içerisinde bulunur. Bu yağ soğutma ve yalıtımı olumsuz yönde etkileyecek hava, su ve yabancı maddelerin trafo sargılarının arasına yerleşmesine meydan vermemek için kullanılır. Çevresel nedenlerle (Sıcak, Soğuk) trafo içerisinde bulunan yağın genleşmesi veya yoğunlaşması sonucu öncelikli olarak trafo üzerindeki evimizde bulunan kalorifer peteklerine benzeyen radyatörler belli bir esneklik katsayısına göre tasarlandığından bu genleşmeyi karşılamaya çalışır radyatörlerin de yeterli olmayacağı genleşmelerde trafo üzerinde bulunan rezerve yağ tankı devreye girerek yağın yükselip alçalmasına olanak tanır ve genleşme sonucu oluşacak basıncın zararlı etkilerinden trafoyu korur. Bu yükselip alçalma esnasında rezerve yağ tankından dışarıya hava çıkar veya girer. Hava içerisindeki nemi almak için ise Slikageller kullanılır. Rezerve yağ tankına dışarıdan hava girmesi slikagel kabının altında bulunan içi trafodaki yağ ile eşdeğer yağla dolu olan kabın altından sağlanır. Bu yağ dolu kabın bulunma sebebi dış ortamdan trafoya giren havanın toz ve yabancı maddelerini tutmak ve aynı zamanda slikagelin hava ile direk temasını önlemektir. Slikagel kabı ve içi yağ dolu olan bu kap teneffüs cihazı olarak adlandırılır. Ve trafo içerisindeki yağın genleşmesi ve yoğunlaşması sonucu oluşan basınç farkını hava alıp vererek ortadan kaldırır. Bir nevi bizim akciğerlerimizle sağladığımız nefes alıp vermeyi trafo için sağlar.

 

Peki neden nemin emilimi bu derece önemli? 

Oluşan nem hava kabarcığı oluşturarak trafo yağı içerisinde gerilim altında bulunan sargılar arasında geçici bir iletkenlik sağlayabilir. Yani yağın vermiş olduğu yalıtkanlığı ortadan kaldırarak tehlikeli senaryoların oluşmasına sebebiyet verebilir. Aynı zamanda havanın nemine maruz kalan yağ oksitlenme vs. nedenlerden ötürü yavaş yavaş özelliğini kaybedecektir. Yağlı trafolarda kullanılan slikageller genelde mavi renklidir. Ve nemi emdikçe rengi maviden pembeye dönüşür. Bu dönüşüm slikagel kabının altından üstüne doğru gerçekleşir. Eğer aksi durum gerçekleşiyorsa slikagel kabı trafonun başka bir yerinden hava alıyor demektir. Yağlı tip trafolardaki önemi nedeniyle trafo bakımı esnasında slikageller gözle kontrol edilmeli ve bozulma gerçekleşmiş ise değiştirilmelidir. resim.2 Slikageller insan sağlığına olumsuz etki eden zehirli maddelerdir. Slikagellerin değiştirilme işlemi gerçekleştikten sonra kimyasal atık sınıfına koyularak değerlendirilmesi gerekir.

 

 Tolga DANIŞMAN

Elektrik-Elektronik Mühendisi 

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun ?
  • Gereksiz 
  • Normal 
  • Faydalı 
  • Müthiş